محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

8

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

پيروزى به سردارى يعقوب المنصور پادشاه موحدين در نبرد الارك « 3 » در سال 593 ه / 1195 م به دست آمد . اما پس از اندك زمانى در نبرد شوم العقاب « 4 » در سال 609 ه / 1212 م موحدين طعم تلخ شكست را چشيدند . شكست العقاب ضربتى شديد بود بر سلطهء موحدين و اسپانياى مسلمان . پس از اين شكست اندلس بار ديگر شبح فنا را در سهمناكترين قيافهء خود روياروى بديد . اين‌بار نيز شعرا و نويسندگان آن ديار از بيم نزديك شدن آن ، رساله‌ها و قصايد پرداختند . از جمله ابو اسحاق ابراهيم بن الدباغ الاشبيلى چنين سرود : و قائلة اراك تطيل فكرا * كانك قد وقفت لدى الحساب فلقت لها افكر فى عقاب * غدا سببا لمعركة العقاب فما فى ارض اندلس مقام * و قد دخل البلا من كل باب « 5 » در خلال اين احوال اندلس در آتش دردناكترين اختلافها و فتنه‌ها مىسوخت . شهرها و ثغور ميان رقباى سياسى دست به دست مىگشت و اسپانياى مسيحى سياست ديرينهء فتح مجدد يا بازپس‌گيرى atsiuqnaceR aL را به شدت تمام تعقيب مىكرد . اين برنامه از سوى اسپانياى مسيحى اندكى پس از آنكه مسلمانان در اندلس استقرار يافتند ، سرلوحهء اعمال سياسى قرار گرفت . اسپانياى مسيحى در پس كوههاى شمالى ملاذى منيع يافت و چون جاى پاى استوار كرد ، از اواسط قرن هشتم ميلادى به سوى جنوب جنبيدن گرفت و نخستين شهرى از بلاد مسلمانان را كه بازپس گرفت شهر لك در اقصاى شمال غربى شبه‌جزيرهء اسپانيا بود . سپس استرقه در شمال رود دويره و شلمنقه و شقوبيه و سموره و آبله در ناحيهء ديگرى از ساحل رود دويره را به تصرف درآورد . اندلس مسلمان ، بدان سبب كه اين شهرها در نقطهء دوردستى قرار داشتند و

--> ( 3 ) . به اسپانيائى socralA . ر ك : ج 3 / ص ( 4 ) . به اسپانيائى asoloT ed savaN saL . رك ج 3 / ص ( 5 ) . المقرى : نفح الطيب ، ج 2 / ص 582 .